<p><span style="font-size:16px">Emeklilikte Yaşa Takılanlar (EYT) düzenlemesinin detayları belli oldu. Kadınlarda 20 erkeklerde 25 yılını tamamlayanlar 5 bin gününü tamamladığı takdirde yaşı beklemeden emekli olabilecek. Yaşanan gelişmelerinin ardından, EYT kapsamında 3600 günden emekli olunup olunmayacağı merak konusu olurken, 3600 gün emeklilik şartları araştırılmaya başlandı. İşte EYT ile kısmi emeklilik detaylar...</span></p>

<p><span style="font-size:16px">EYT düzenlemesine ilişkin merakla beklenen açıklama Cumhurbaşkanı Erdoğan'dan geldi. EYT kapsamında yaş sınırı aranmazken, düzenlemenin 2 milyon 250 bin kişiyi kapsayacağı belirtildi. Peki, "Kısmı emeklilik EYT kapsamında mı, EYT ile 3600 günden emekli olunur mu?" İşte EYT ile kısmı emeklilik ve 3600 gün emeklilik şartları...</span></p>

<h3><span style="font-size:16px">EYT düzenlemesi kimleri kapsayacak?</span></h3>

<p><span style="font-size:16px">SSK, BAĞ-KUR veya Emekli Sandığı statüsünde 8 Eylül 1999 tarihinden önce sigortalı olarak çalışmaya başlayan herkes EYT kapsamında yer alıyor.<br />
SSK, BAĞ-KUR ve Emekli Sandığı’na tabi EYT’liler hangi koşullarda emekli olacaklar?</span></p>

<p><span style="font-size:16px">Emeklilik için halen prim günü, sigortalılık süresi ve yaş şartı bulunuyor. EYT’liler ilk iki şartı yerine getirmişlerse veya getirdiklerinde yaşa bakılmaksızın emekli olabilecekler.</span></p>

<p><span style="font-size:16px">Çalışma statüsüne göre ilk iki koşul şöyle:</span></p>

<p><span style="font-size:16px">SSK: 5000 prim günü, kadınlarda 20 yıl, erkeklerde 25 yıl sigortalılık süresi.</span></p>

<p><span style="font-size:16px">BAĞ-KUR ve Emekli Sandığı: Kadınlarda 20 tam yıl (7200 prim günü), erkeklerde 25 tam yıl (9000 prim günü).<br />
EYT’liler, prim günü yetersiz ancak yaşı ilerlemiş olanlar için tanınan kısmi emeklilik hakkından yararlanabilecek mi?</span></p>

<p><span style="font-size:16px">Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Bilgin, HABERTÜRK TV’de sorularımızı yanıtlarken ve muhtelif açıklamalarında EYT’lilerin 8 Eylül 1999 tarihindeki koşullarla kısmi emeklilik hakkından yararlanacaklarını söyledi. Kanun teklifinde farklı bir düzenlemeye gidilmez ise EYT’lilerin kısmi emeklilik hakkı şöyle.</span></p>

<p><span style="font-size:16px">SSK: 3600 prim günü, kadınlarda 50, erkeklerde 55 yaş.</span></p>

<p><span style="font-size:16px">BAĞ-KUR: 5400 prim günü, kadınlarda 50, erkeklerde 55 yaş.</span></p>

<h3><span style="font-size:16px">EYT yasası ne zaman yürürlüğe girecek?</span></h3>

<p><span style="font-size:16px">EYT yasası TBMM’de kabul edildikten sonra Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girecek. Görüşmeler ocak ayında tamamlanıp aynı ay içinde Resmi Gazete’de yayımlanırsa, yılın ilk ayında yürürlüğe girecek. Ancak, TBMM’deki görüşmelerin uzaması halinde yasanın yürürlüğe girmesi izleyen aylara da kalabilir.</span></p>

<h3><span style="font-size:16px">Emeklilik başvuruları ne zaman yapılacak?</span></h3>

<p><span style="font-size:16px">Yasa yürürlüğe girinceye kadar emeklilik başvurusu yapanların başvuruları reddedilir. Emeklilik başvuruları yasa Resmi Gazete’de yayımlandığı günden itibaren yapılabilecek.</span></p>

<p><span style="font-size:16px">Yasa yürürlüğe girinceye kadar e-Devlet’te emeklilik koşulları da mevcut kanuna göre görüneceği için bu konuda panik yapılmaması gerekir.</span></p>

<h3><span style="font-size:16px">EYT’lilere ilk maaş ne zaman ödenecek?</span></h3>

<p><span style="font-size:16px">Yasanın yürürlüğe girdiği ay emeklilik dilekçesi verenlerin ilk maaşı, dilekçeyi takip eden ayın birinci gününden geçerli olarak ödenecek. Örneğin yasa 20 Ocak 2023 tarihinde Resmi Gazete’de yayımlanırsa, 20 – 31 Ocak 2023 tarihleri arasında emeklilik dilekçesi verenlere emekli aylıkları 1 Şubat 2023 tarihinden geçerli olmak üzere bağlanacak.</span></p>

<h3><span style="font-size:16px">EYT’liler ne kadar maaş alacak?</span></h3>

<p><span style="font-size:16px">Emekli aylıkları çalışanların prim gün sayıları ile 2000 öncesi, 2000-2008 arası ve 2008 sonrası çalışma sürelerine göre değişecek. E-Devlet’te “Ne kadar emekli aylığı alırım” şeklinde sorgulama yapıldığında çıkan aylık tutarları, bağlanacak emekli aylığının yaklaşık tutarını göstermektedir. Birebir aynı olmasa da e-Devlet’te görünen tutara yakın aylık bağlanır.</span></p>

<h3><span style="font-size:16px">EYT’nin maliyeti ne olacak?</span></h3>

<p><span style="font-size:16px">EYT’lilerin ortalama emekli aylığının 6 bin lira olması halinde 2,5 milyon kişi için ayda 15 milyar TL’den ilk yıl 180 milyar TL dolayında emekli aylığı ödenmesi bekleniyor. Çalışma Bakanı Vedat Bilgin, daha önce 1,9 milyon kişi üzerinden yapılan hesaplamada 274 bin kişinin hiçbir işte çalışmayanlardan oluştuğunu açıkladı.</span></p>

<p><span style="font-size:16px">Asgari ücretli çalışanlar için gelecek yıl 3 bin lira sosyal güvenlik primi ödenecek. Toplam 2,5 milyon emeklinin yüzde 15’ini oluşturan 375 bin kişinin çalışmayan kişilerden oluştuğu varsayılırsa, kalan yaklaşık 2 milyon kişinin sigortalı çalışmayı tümüyle bırakması halinde kişi başı aylık 3 bin liradan yıllık 72 milyar lira prim kaybı ortaya çıkacak. EYT’nin ilk yıl maliyetinin en az 250 milyar liraya ulaşması bekleniyor.</span></p>

<h3><span style="font-size:16px">Prim günü eksik olan ve sigortalılık süresi dolmayanlar ne yapacak?</span></h3>

<p><span style="font-size:16px">Sigortalı çalışmaya 8 Eylül 1999 tarihinden önce başlayan ve çalışma statüsüne göre gerekli prim günü ile sigortalılık süresi koşulunu henüz tamamlamamış olanlar, bu koşulların her ikisini de yerine getirdikleri tarihten itibaren emeklilik dilekçesi verebilecekler. O tarihe kadar beklemek zorundalar.</span></p>

<h3><span style="font-size:16px">Prim günü eksik olanlar nasıl tamamlayacak?</span></h3>

<p><span style="font-size:16px">Prim günü eksik olanların hizmet borçlanması yapabileceği süreler şöyle:</span></p>

<p><span style="font-size:16px">Askerlik süreleri,</span></p>

<p><span style="font-size:16px">Doğumdan sonraki boşta geçen sürelerin her bir çocukta 2 yıla kadar olan kısmı,</span></p>

<p><span style="font-size:16px">Sigortalı olmaksızın doktora öğrenimi veya tıpta uzmanlık öğrenim süreleri,</span></p>

<p><span style="font-size:16px">Hekimlerin fahri asistanlık süreleri,</span></p>

<p><span style="font-size:16px">Yurt dışında öğrenim süreleri,</span></p>

<p><span style="font-size:16px">Yurt dışı borçlanması.</span></p>

<h3><span style="font-size:16px">Borçlanma ile EYT’li olunabilecek mi?</span></h3>

<p><span style="font-size:16px">Sigortalı çalışmaya başlamadan önce askerlik yapmış olan ve sigorta başlangıç tarihi 9 Eylül 1999 – 8 Mart 2001 tarihi arasında olanlar 18 aylık askerlik borçlanması yaptıklarında, sigorta başlangıç tarihi borçlandıkları süre kadar geriye çekilecek. Sürenin tamamını borçlanmalarına gerek yok. Sadece sigorta başlangıcını 8 Eylül 1999 tarihine çekecek şekilde borçlanmaları yeterli bulunuyor. Örneğin 1 Ekim 1999 tarihinde sigortalı çalışmayan kişi 22 gün borçlanma yaptığında, 8 Mart 2001 tarihinde sigortalı çalışmaya başlayan kişi ise 540 gün borçlanma yaptığında EYT’den yararlanabilecek.</span></p>

<h3><span style="font-size:16px">EYT’den emekli olanlar aynı işyerinde çalışabilecek mi?</span></h3>

<p><span style="font-size:16px">Emekli olan EYT’lilerin aynı işyerinde çalışmaya devam edip etmemesi işçi ile işveren arasındaki anlaşmaya bağlı. İşveren kabul ederse çalışmaya devam edebilir, etmezse çalışamaz.</span></p>

<h3><span style="font-size:16px">Emekliliğe hak kazananlar emekli olmak zorunda mı?</span></h3>

<p><span style="font-size:16px">EYT kapsamında emekliliğe hak kazananlar istedikleri tarihte emekli olabilirler. Hemen emekli olmalarına gerek yok. Ancak, geç emekli olanlar emekli aylıklarını geç almaya başlayacakları için gelir kaybına uğrarlar.</span></p>

<p><span style="font-size:16px">Emekli olup çalışmaya devam edenlerin emekli aylığında kesinti yapılacak mı?</span></p>

<p><span style="font-size:16px">Emekli olup aynı işyerinde veya başka işyerinde çalışmaya devam edenlerin emekli aylığında kesinti yapılmayacak. 4A’lı olarak çalışanlar için sosyal güvenlik destek primi (SGDP) ödenecek. Emekli olduktan sonra 4A’lı olarak başka bir işyerinde çalışmaya başlayanlar için yüzde 7,5 işçi payı, yüzde 24,5 işveren payı olarak SGDP kesilecek.</span></p>

<p><span style="font-size:16px">Emekli olup çalışmaya devam eden herkes için prim desteği verilecek mi?</span></p>

<p><span style="font-size:16px">Emekli olduktan sonra “aynı işyerinde” çalışmaya devam edenler için sosyal güvenlik destek primi işveren payında 5 puan indirim yapılacak. Böylece işveren yüzde 24,5 yerine yüzde 19,5 oranında prim ödeyecek.<br />
Kıdem tazminatı ne zaman ödenecek?</span></p>

<p><span style="font-size:16px">Kıdem tazminatı işçinin emekli olduğu tarihte ödenecek. İşçi onay vermedikçe kıdem tazminatının peşin ödenmesi gerekir. İşçi kabul ederse taksitli ödeme yapılabilir. Taksitli ödeme sırasında faiz yürütülebilmesi için yapılacak sözleşmeye hüküm konulması gerekir. Taksitin aksatılması halinde faiz işleyebilmesi için de ihtar çekilmesi veya dava açılması gerekir.</span></p>

<p><span style="font-size:16px">Aynı işyerinde çalışmaya devam eden işçilerin kıdem tazminatı daha sonraya ertelenebilir. Ancak, bu durumda, işçi kendi isteği ile ayrıldığında emekli olduktan sonra çalıştığı dönem dahil tüm sürelerin kıdem tazminatının son ücret üzerinden ödeneceği konusunda işveren ile yazılı sözleşme yapılması gerekir.</span></p>

<h3><span style="font-size:16px">EYT kapsamında kaç kişi emekli olacak?</span></h3>

<p><span style="font-size:16px">Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan EYT kapsamında 2 milyon 250 bin kişinin emekli olacağını açıkladı. Askerlik vs borçlanması ile EYT kapsamına girecek kişiler ile birlikte bu sayının 2,5 milyon kişiye ulaşabileceği tahmin ediliyor.</span></p>
